Khi drone xuất hiện trái phép trong các khu vực không phận nhạy cảm như sân bay, cơ sở chính phủ và địa điểm tổ chức các sự kiện quy mô lớn, chúng không chỉ gây đe dọa đến an toàn hàng không và xâm phạm quyền riêng tư của công chúng, mà còn có thể bị sử dụng cho các hành vi phá hoại ác ý hoặc thậm chí là tấn công khủng bố. Trong những tình huống như vậy, việc kiểm soát kịp thời và áp dụng các biện pháp đối phó hiệu quả đối với drone trở thành yêu cầu cấp thiết để duy trì trật tự không phận và an toàn công cộng.
Vì vậy, công nghệ anti-drone đã ra đời nhằm vô hiệu hóa hiệu quả các drone trái phép thông qua nhiều phương thức như phát hiện drone, nhận dạng drone, gây nhiễu drone, đánh chặn và thậm chí là chiếm quyền điều khiển. Các công nghệ này không chỉ bao gồm các biện pháp “soft-kill” như gây nhiễu phổ vô tuyến và giả mạo tín hiệu điều hướng, mà còn bao gồm các biện pháp “hard-kill” như đánh chặn bằng laser và lưới bắt, hình thành một hệ thống phòng thủ drone tích hợp, đa lớp.
Với sự phổ biến ngày càng rộng của các ứng dụng drone và sự gia tăng các rủi ro tiềm ẩn, việc phát triển các năng lực đối phó đáng tin cậy và có độ chính xác cao đã trở thành một phần quan trọng của an ninh quốc gia và công tác quản lý xã hội. Điều này đòi hỏi không chỉ sự đổi mới công nghệ liên tục mà còn cần sự hoàn thiện đồng bộ về quy định pháp lý và chiến lược kiểm soát.
Đối phó với drone trước hết cần phát hiện drone và xác định chính xác vị trí của nó, sau đó vô hiệu hóa thông qua gây nhiễu tín hiệu. Có nhiều phương thức phát hiện drone, nhìn chung sử dụng các công nghệ anti-drone như phát hiện bằng ra-đa, phát hiện tần số vô tuyến và theo dõi quang điện. Phát hiện tần số vô tuyến hoạt động bằng cách quét các băng tần để nhận biết sự hiện diện của drone. Do đó, ngay cả khi có vật cản, miễn là drone phát tín hiệu trong các băng tần tương ứng thì vẫn có thể bị phát hiện. Tuy nhiên, phát hiện tần số vô tuyến không hiệu quả đối với các drone bay theo chế độ lập trình sẵn/bay tự động.
Vậy bay lập trình sẵn/bay tự động là gì? Thuật ngữ này thường chỉ việc drone được lập trình trước lộ trình bay cố định. Trong trường hợp này, cần sử dụng ra-đa để phát hiện. Hệ thống quang-điện về bản chất là một hệ thống theo dõi; sau khi drone được phát hiện bằng bộ dò tần số vô tuyến hoặc ra-đa, hệ thống này cho phép theo dõi và khóa mục tiêu chính xác, cung cấp xác minh hình ảnh quan trọng phục vụ cho quyết định gây nhiễu hoặc đánh chặn, đồng thời thực hiện phát hiện, nhận dạng và theo dõi một cách tin cậy, liên tục 24/7.
Sau khi drone được phát hiện và định vị chính xác, cần áp dụng các biện pháp đối phó hiệu quả. Một phương thức đối phó phổ biến là gây nhiễu hoặc chặn tín hiệu. Các thiết bị gây nhiễu anti-drone chủ yếu phát các tín hiệu tần số vô tuyến hoặc sóng âm định hướng về phía drone mục tiêu, làm nhiễu phần cứng trên drone hoặc cắt đứt liên kết liên lạc giữa drone và bộ điều khiển từ xa, từ đó buộc drone hạ cánh, quay về điểm xuất phát hoặc bị xua đuổi khỏi khu vực.
Drone cần nhiều tín hiệu bên ngoài để hoạt động, tương tự như con người cần mắt, chân và cơ bắp để di chuyển. Gây nhiễu drone chủ yếu là can thiệp vào các tín hiệu bên ngoài mà drone phụ thuộc, chẳng hạn như tín hiệu GPS và tín hiệu từ bộ điều khiển từ xa. Khi bị tước bỏ các tín hiệu này, drone sẽ trở nên “mù”. Phần lớn drone sẽ treo tại chỗ, hạ cánh tại vị trí hiện tại hoặc quay về điểm xuất phát khi mất tín hiệu GPS và điều khiển từ xa. Phương thức gây nhiễu drone này có thể cắt đứt kết nối giữa drone và người vận hành từ khoảng cách xa, qua đó bảo đảm an ninh cho các vùng không phận tầm thấp cụ thể.